Perimenopauze: wat is het en hoe herken je het?

Je wordt wakker en je nachtjapon plakt aan je lijf. Of je bent midden in een zin en dan…. de gedachte is gewoon weg, poof. Je bent nog maar 38 of 42, is dit dan “De overgang? Dat is toch pas over tien jaar?” Nou, misschien niet.

Welkom in de perimenopauze, het hoofdstuk waar niemand je op voorbereidt. Dus ik ga het doen…

Wat is perimenopauze eigenlijk?

Perimenopauze is de aanloopfase naar de menopauze. Het woord betekent letterlijk “rond de menopauze” en het is de periode waarin je hormonen beginnen te schommelen, soms al jaren voordat je menstruatie definitief stopt.

Gemiddeld begint het ergens tussen je 40e en 44e, maar vroeger kan ook. Je oestrogeen- en progesteronspiegels gaan op en neer en dat merk je. In je slaap, je stemming, je cyclus, je energie, overal tegelijk, op de meest onhandige momenten.

De perimenopauze eindigt pas bij de menopauze: als je twaalf maanden op rij niet meer hebt gemenstrueerd. Dat is het officiële punt. Alles ervóór is peri.

Hoe weet je of je in de perimenopauze zit?

Dat is precies de vraag. En het lastige is: de klachten zijn zo uiteenlopend dat je ze makkelijk ergens anders onderbrengt. Stress, drukke periode, slecht geslapen, te weinig ijzer. Herkenbaar?

Maar als dit soort dingen ineens tegelijk opduiken, is er meer aan de hand:

• Onregelmatige cyclus: langer, korter, of totaal onvoorspelbaar
• Slaapproblemen: moeilijk inslapen, vroeg wakker worden, nachtelijk zweten
• Stemmingswisselingen: van prima naar WOAH in vijf minuten flat
• Vermoeidheid die je gewoon niet kwijtraakt, hoe lang je ook slaapt
• Hersenmist: moeite met concentreren, woorden kwijt zijn halverwege een zin
• Opvliegers: ja, ook al in de peri-fase
• Gewichtstoename rond de buik, terwijl je echt niet anders eet

Herken je jezelf hierin? Dan zijn je hormonen waarschijnlijk al aan het verschuiven, ook al voelt “de overgang” nog ver weg.

Perimenopauze vs. menopauze: wat is het verschil?

Veel vrouwen gebruiken “de overgang” en “menopauze” door elkaar. Begrijpelijk, maar ze betekenen niet hetzelfde.

Perimenopauze is de overgangsperiode, en die duurt gemiddeld vier tot tien jaar. Je hormonen zijn al aan het verschuiven, je menstruatie is er nog (al dan niet regelmatig), en je klachten kunnen al flink aanwezig zijn.

Menopauze is één moment: de allerlaatste menstruatie. Die stel je altijd achteraf vast, als je een heel jaar lang niet meer hebt gemenstrueerd.
Postmenopauze is alles daarna.

Wat dit betekent in de praktijk: de meeste “overgangsjaren” beleef je eigenlijk in de peri-fase. Dat is ook waarom het zo zonde is als vrouwen pas hulp zoeken als ze al volop in de menopauze zitten, terwijl het al jaren eerder begon.

Premenopauze en perimenopauze: niet hetzelfde

Even kort, want de termen lijken sprekend op elkaar. Premenopauze zijn de jaren vóórdat de schommelingen beginnen, je hormonen zijn stabiel, geen klachten. Perimenopauze begint zodra dat verandert en je lijf je laat weten dat er iets verschuift. Dan ben je officieel in de peri.

Wat kun je zelf doen?

Geen magische schakelaar. Die bestaat niet. Maar er is wel degelijk veel wat je zelf kunt doen, en dat is ook precies wat ik het liefst deel, want ik heb het zelf ervaren.

Voeding maakt meer verschil dan de meeste vrouwen denken. Suiker en bewerkte producten gooien je bloedsuiker door de war, en daarmee je hormonen. Groenten, peulvruchten, zaden en noten geven je lijf de bouwstenen om hormonen beter te reguleren. Ik schrijf hier vaker over, zie ook mijn blog over de zaadcyclus en wat echt werkt bij afvallen na je 40e.

Krachttraining is iets waar ik echt in geloof. Niet omdat het trendy is, maar omdat het werkt. Het houdt je spieren en botten sterker (en dat botverlies begint echt al in de peri-fase, niet pas later), het verbetert je slaap en je stemming. Ik weet, het klinkt onlogisch als je al uitgeput bent. Maar het is juist die training die je energie terug geeft.

Slaap is geen luxe. Het is hormoon management. Een koele slaapkamer, geen scherm vlak voor het slapengaan, vast ritme, kleine dingen die echt uitmaken.

En stress? Cortisol en je geslachtshormonen zijn concurrenten. Hoe drukker je lijf bezig is met stress wegwerken, hoe minder ruimte er overblijft voor oestrogeen en progesteron. Dat is geen theorie, dat voel je.

Wat ik zelf heb meegemaakt

Ik ben 47 en ik ken die klachten echt van binnenuit. Jarenlang had ik extreem zware PMS, hevige stemmingswisselingen, pijn waarvoor ik sterke pijnstillers nodig had. Iedere maand weer. Ik dacht dat het gewoon “zo was” en dat ik daar maar mee moest leven.

Totdat ik mijn voeding aanpaste en begon met wandelen en krachttraining. Drie maanden later had ik geen pijnstillers meer nodig. Drie maanden. Ik kan het eerlijk gezegd nog steeds nauwelijks geloven.

Werkt het voor iedereen exact zo? Nee, dat weet ik niet. Maar je lijf is knap aanpasbaar als je het de juiste dingen geeft. Dat weet ik wel.

Perimenopauze is geen eindstation

Het is een fase. Soms een lange, soms een verwarrende, maar niet iets wat je machteloos moet ondergaan. Hoe eerder je doorhebt wat er speelt, hoe eerder je er iets mee kunt doen.

Wil je weten hoe je dat praktisch aanpakt? Meld je aan voor mijn 12 weken traject, of stuur me gewoon een berichtje. We kijken samen wat jouw lichaam nodig heeft.

Met een zonnige groet, Sandra